Sadece bir hafta sonunda yaşadığım gözlemleri kaleme almak istedim. Amacım ne sağlık çalışanlarını ne de bu hizmeti sunan kurumları eleştirmek ya da yargılamak. Tek derdim, daha iyisini, daha insani olanı nasıl başarabiliriz sorusuna katkı sunabilmek.
Acil gözlemde refakatçi sorunu
Acil servis gözlem odalarında, özellikle hareket kısıtlılığı bulunan hastaların yanına refakatçi alınmaması ciddi mağduriyetler yaratıyor. Fiziksel güç gerektiren bakım süreçlerinde sağlık personelinin zorlanması, hem hastayı hem de sağlık çalışanlarını yıpratıyor. Acil servislerdeki destek personeli her zaman hastayı kaldırmaya, çevirmeye ya da temel ihtiyaçlarını karşılamaya yeterli olamayabiliyor.
Hastanın en yakın desteği olan ailesi dışarıda bekletilirken içeride bakım süreçleri aksıyor. Öte yandan özel güvenlik görevlileri de, hasta yakınlarının merak ettikleri hastalarını görmek istemelerine izin verilmemesi nedeniyle görevlerini yaparken gereksiz gerilimlerin ortasında kalıyor.
Bu uygulamanın acilen gözden geçirilmesi gerektiği kanaatindeyim. Özel durumdaki hastalar için refakatçi izni bir ayrıcalık değil, bir gerekliliktir. Refakatçi izni verilmesi halinde, yaşanan zorlamaların ve anlamsız tartışmaların büyük ölçüde önüne geçilebileceğini düşünüyorum.
Doktor–hasta bilgilendirmesi
İnsan haklarının tarihsel serüveni kısaca şöyle özetlenebilir:
📜 1215 – Magna Carta
📜 1789 – Evrensel Bildirge
Ülkemizde hasta haklarını düzenleyen yönetmeliğin tarihi ise 1998.
Ne yazık ki günümüzde doktorlarımız, hasta ve hasta yakınlarını çoğu zaman yeterince bilgilendiremiyor. Elbette yoğun çalışma temposu, hekimlerin üzerindeki yük ve zaman baskısı bu durumu anlaşılır kılıyor. Ancak hasta bilgilendirmesi ve hasta hakları konusunda deneyimli ayrı bir görevlendirme ile bu eksiklik büyük ölçüde giderilebilir.
Böyle bir düzenleme hem hasta ve yakınlarının kaygılarını azaltır hem de asıl görevi tedavi olan doktorların işini kolaylaştırır. Bugün hastanelerdeki bilgilendirme eksikliği “normal” kabul ediliyor olabilir. Ancak unutulmamalıdır ki, ülkemizde hastalar ve hasta yakınları yakın gelecekte bu haklarını daha açık şekilde talep edecek bir bilinç düzeyine ulaşacaktır.
Soru şu: Hastalar bu hakları talep etmek zorunda kalmadan önce gerekli adımları atmak daha doğru olmaz mı?