Ankara’daki evinden gözü yaşlı çocuklarının önünde gözaltına alınıp İstanbul’a götürülerek tutuklanan gazeteci Alican Uludağ hakkında, Cumhurbaşkanına alenen hakaret suçundan kovuşturma yapılıp yapılmayacağına Adalet Bakanı Akın Gürlek karar verecek. Uludağ’ın ifadesinde, hakkında yürütülen sürecin paylaşımlarından bağımsız olduğunu düşündüğünü belirterek, “Ankara’da Akın Gürlek’e ilişkin bir temizlik yapılmak isteniyor. Benzer operasyonlara yönelik yorum ve eleştirilerimi dile getireceğim için Ankara’dan uzaklaştırılmam gerektiği söylenerek bu dosyanın hazırlandığını düşünüyorum” dediği öğrenildi.
Gözaltı ve tutuklama süreci
Gazeteci Alican Uludağ, 19 Şubat’ta Ankara’daki evinden çok sayıda polis tarafından gözaltına alındı. Evinde arama yapıldıktan sonra İstanbul’a götürülen Uludağ, 20 Şubat’ta zincirleme şekilde Cumhurbaşkanına alenen hakaret suçlamasıyla tutuklanarak Metris Kapalı Cezaevi’ne gönderildi.
Kovuşturma izni süreci
TCK’nın 299’uncu maddesi uyarınca Cumhurbaşkanına hakaret suçundan kovuşturma yapılabilmesi Adalet Bakanı’nın iznine bağlı. Bu nedenle savcılığın iddianame düzenleyebilmesi için dosyayı Adalet Bakanlığı’na göndermesi gerekecek.
Uludağ’ın ifadesinde Adalet Bakanı’nın adının geçmesi nedeniyle, kovuşturma izni verilip verilmeyeceği konusunun tartışma yaratması bekleniyor.
TCK 299 ve olası ceza aralığı
Cumhurbaşkanına hakaret suçunun cezası 1 yıldan 4 yıla kadar hapis.
Suçun alenen işlendiği kabul edilirse ceza altıda bir oranında artırılıyor.
Zincirleme suç hükümlerinin uygulanması halinde ise ceza dörtte birden dörtte üçe kadar artırılabiliyor. Bu durumda teorik açıdan ceza aralığı yaklaşık 1 yıl 5 ay 15 gün ile 7 yıl 10 ay 15 gün arasında değişebilecek.
Bu hesaplama, mahkemenin artırımları uygulaması ihtimaline göre değişecek.
Neden kapalı cezaevi?
Ancak Uludağ’ın açık cezaevi yerine kapalı cezaevine gönderilmesi, dosyada yüksek ceza ihtimalinin değerlendirildiği yorumlarını beraberinde getirdi.
Çünkü en düşük ceza ihtimalinin gerçekleşmesi halinde infaz aşamasında açık cezaevi gündeme gelebilirdi.
Nihai durum, verilecek ceza ve infaz sürecine göre netleşecek.
Dayanışma hesabı açıldı
Uludağ’ın meslektaşları X ve Instagram‘da “Alican’ın Arkadaşları” başlığıyla bir dayanışma hesabı açtı. Hesapta, “Alican Uludağ susmadı, susmayacak. Gazetecilik suç değildir” mesajı paylaşılarak sürecin takip edileceği belirtildi.
Alican’ın durumu Adalet Bakanı’nın vereceği kovuşturma izni kararına bağlı olarak şekillenecek. İzin verilmesi halinde yargılama başlayacak, verilmemesi halinde ise kovuşturmaya yer olmadığına karar verilecek.
Beraat çıkarsa ne olacak?
Diyelim ki yargılama başladı ve mahkeme sonunda Alican Uludağ hakkında beraat kararı verildi.
Bu durumda Uludağ, soruşturma ve kovuşturma sürecinde tutuklu kaldığı süre bakımından özgürlüğünden yoksun bırakılmış olacak.
Peki beraat eden bir kişinin tutuklu kaldığı süre nedeniyle bir hakkı var mı?
Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre, haksız tutuklama veya gözaltı söz konusuysa kişi devlete karşı maddi ve manevi tazminat davası açabiliyor. Bu davalar doğrudan ilgili hakim veya savcıya değil, Hazine’ye karşı açılıyor.
Mahkeme tazminata hükmederse, ödeme devlet tarafından yapılıyor.
Ancak teorik olarak, görevini kötüye kullandığı veya açık bir hukuka aykırılık bulunduğu tespit edilirse devletin ödediği tazminatı ilgili kamu görevlilerine rücu etme imkânı bulunuyor.
Uygulamada ise bu yolun son derece istisnai olduğu biliniyor.
Bu nedenle beraat kararı verilmesi halinde, Uludağ’ın tutuklu kaldığı süre için tazminat talep etme hakkı doğabilecek; fakat bu tazminatın doğrudan tutuklama kararını veren hakim veya savcılardan tahsil edilmesi kural değil, istisnai bir ihtimal olarak değerlendiriliyor.
İlgili haberler:
Tutuklanmamak için X rehberi: Hiç kimseye ulaşmamak, gerekirse kendinize bile
“Kollukla yakalandın” diye “kaçma şüphesi” yaratmak ne kadar hukuki?
Bir Yorum